Beweegtuin toestellen; welke passen bij uw doelgroep?

Beweegtoestellen zijn er in allerlei vormen. Het ene toestel richt zich op lopen of balans, terwijl bij een ander de beweging van armen of benen centraal staat.

Ook eenvoudige en speelse elementen kunnen aanleiding geven om te bewegen. Welk type passend is, hangt af van de doelgroep en het gewenste gebruik.

Toestellen voor lopen en balans

Bij deze elementen ligt de nadruk op staan, stappen, lopen en het bewaren van balans. Denk bijvoorbeeld aan een route met verschillende stap- of loopelementen en steunmogelijkheden.

Belangrijk is dat de moeilijkheid aansluit bij de gebruikers. Ook de ondergrond, ruimte rondom het element en mogelijkheid om ondersteuning te gebruiken spelen een rol.

Toestellen voor armen en schouders

Er zijn beweegtoestellen waarbij gebruikers vanuit een zittende of staande positie hun armen en schouders bewegen. Bijvoorbeeld door te draaien, trekken of een andere gecontroleerde beweging uit te voeren.

Bij de keuze kijken we onder andere naar de hoogte en bereikbaarheid. Een toestel dat geschikt moet zijn voor verschillende gebruikers vraagt om andere keuzes dan een element dat vooral onder begeleiding wordt gebruikt.

Toestellen voor benen en mobiliteit

Andere toestellen zijn gericht op beweging van de benen. Sommige kunnen zittend worden gebruikt, terwijl andere vragen om een staande positie.

Ook hier geldt: niet zoveel mogelijk functies combineren, maar kijken welke beweging aansluit bij de gebruiker. Een eenvoudig toestel dat goed wordt gebruikt, heeft meer waarde dan een uitgebreid toestel waar cliënten weinig mee kunnen.

Beweegtoestellen voor rolstoelgebruikers

Ook vanuit een rolstoel zijn verschillende bewegingen mogelijk. Daarbij is niet alleen het toestel zelf belangrijk.

Kan iemand het toestel goed bereiken? Is er voldoende manoeuvreerruimte? Kan de rolstoel stabiel worden opgesteld? En zijn de onderdelen die gebruikt moeten worden vanaf de juiste hoogte bereikbaar?

Toegankelijkheid moet daarom vanaf het begin onderdeel zijn van de keuze én van de inrichting rondom het toestel.

Spel en eenvoudige beweegaanleidingen

Bewegen hoeft niet altijd als oefening te voelen. Een spelelement kan ook aanleiding geven om iets te pakken, draaien, gooien of samen een activiteit te doen.

Ook eenvoudige beweegelementen kunnen voldoende zijn. Niet iedere beweegtuin heeft grote toestellen nodig. Juist de combinatie van bewegen, beleven en ontmoeten kan ervoor zorgen dat de buitenruimte op verschillende manieren wordt gebruikt.

Er bestaat geen standaardpakket dat bij iedere zorglocatie past.

Bij vitale ouderen kan bijvoorbeeld meer ruimte zijn voor zelfstandig gebruik en uitdagendere bewegingen. Voor ouderen met beperkte mobiliteit kunnen steun, bereikbaarheid en de mogelijkheid om zittend te bewegen belangrijker zijn.

Bij rollator- en rolstoelgebruikers kijken we nadrukkelijk naar toegankelijkheid en ruimte rondom het toestel. En wanneer cliënten voornamelijk onder begeleiding bewegen, kan een toestel juist gekozen worden op basis van de activiteiten die medewerkers of beweegprofessionals ermee willen uitvoeren.

Daarom kijken we onder andere naar:

• mobiliteit en bewegingsmogelijkheden;
• zelfstandig of begeleid gebruik;
• rollator- en rolstoelgebruik;
• bereik en grijpmogelijkheden;
• gewenste beweging;
• beschikbare ruimte;
• veiligheid;
• beheer en onderhoud.

Pas daarna komt de vraag welk toestel daarbij past.

Meer is niet automatisch beter.

Een tuin met veel toestellen kan indrukwekkend ogen, maar dat zegt weinig over het daadwerkelijke gebruik. Een paar goed gekozen elementen op logische plekken kunnen beter aansluiten bij de bewoners en dagelijkse activiteiten.

Ook hoeft niet iedere vorm van beweging aan een toestel gekoppeld te zijn. Een wandelroute, tuinactiviteit of spelelement kan net zo goed aanleiding geven om in beweging te komen.

De vraag is daarom niet: hoeveel toestellen passen er in de tuin? Maar: welke beweging willen we mogelijk maken en wat is daarvoor nodig?

Een passend toestel op een verkeerde plek wordt mogelijk alsnog weinig gebruikt. Daarom kijken we niet alleen naar het toestel, maar ook naar zijn plek binnen de tuin.

Is het element gemakkelijk bereikbaar vanuit het gebouw? Sluit het aan op een wandelroute? Is er voldoende ruimte voor een rollator, rolstoel of begeleider? En kan iemand in de buurt zitten om even uit te rusten of mee te kijken?

Ook de ondergrond, zichtbaarheid en relatie met andere activiteiten zijn belangrijk.

Zo worden beweegtoestellen geen losse objecten in het groen, maar onderdeel van een buitenruimte die als geheel wordt gebruikt.

Sommige beweegtuin toestellen moeten eenvoudig en intuïtief zelfstandig gebruikt kunnen worden. Andere elementen worden juist ingezet tijdens een gezamenlijke activiteit of onder begeleiding.

Denk bijvoorbeeld aan gebruik samen met een medewerker, fysiotherapeut, beweegprofessional, vrijwilliger of familielid.

Het gewenste gebruik heeft invloed op de keuze en plaatsing. Bij begeleide activiteiten moet er bijvoorbeeld voldoende ruimte zijn om naast de gebruiker te staan. Voor zelfstandig gebruik moeten bediening en beweging juist duidelijk en toegankelijk zijn.

Door dit vooraf te bepalen, kunnen toestellen worden gekozen die passen bij de dagelijkse praktijk.

Bij beweegtuin toestellen voor ouderen is het belangrijk om rekening te houden met verschillen in mobiliteit en zelfstandigheid. Maar een goede beweegtuin bestaat uit meer dan toestellen alleen.

Ook routes, rustplekken, activiteiten en ontmoeting kunnen ouderen uitnodigen om gedurende de dag te bewegen.

Meer over het inrichten van de volledige buitenruimte?

Verheij begint daarom niet met een lijst beweegtoestellen.

We kijken naar de gebruikers, gewenste beweging, beschikbare ruimte en dagelijkse praktijk. Vervolgens bepalen we welke combinatie van groen, routes, rustplekken, activiteiten en eventueel beweegtoestellen daarbij past.

Daarbij houden we ook rekening met aanleg en toekomstig beheer. Zo wordt een toestel geen los onderdeel, maar krijgt het een logische plek binnen de totale buitenruimte.