Een belevingstuin die aansluit bij de cliënt
Binnen de gehandicaptenzorg zijn de verschillen groot. Denk aan cliënten met een verstandelijke, lichamelijke, zintuiglijke of meervoudige beperking. De één kan zelfstandig naar buiten, terwijl de ander begeleiding nodig heeft.
Daarom begint een goed ontwerp niet bij de keuze voor planten of toestellen. We kijken eerst naar de behoeften en mogelijkheden van cliënten. Willen zij bewegen, tuinieren, anderen ontmoeten of juist tot rust komen?
Vanuit die wensen ontstaat een belevingstuin die aansluit bij het dagelijkse leven op uw zorglocatie.
Door de beleeftuin worden bewoners uitgedaagd om te bewegen en te beleven. Ze kunnen voelen, ruiken, proeven... wat wil je nog meer?
Wat maakt een belevingstuin voor gehandicapten toegankelijk en veilig?
Een belevingstuin moet uitnodigen om naar buiten te gaan. Daarbij spelen toegankelijkheid, veiligheid en een goede balans tussen rust en activiteit een belangrijke rol.
Vrij en veilig bewegen
Brede, goed begaanbare paden, overzichtelijke routes en zo min mogelijk hoogteverschillen maken de tuin toegankelijker. Ook houden we rekening met rolstoelgebruikers, rollators en de overgang tussen binnen en buiten.
Prikkelen waar het past, rust waar het nodig is
De geur van lavendel, ritselende bladeren of het geluid van water. Zintuiglijke ervaringen kunnen een tuin bijzonder maken. Toch heeft niet iedere cliënt behoefte aan dezelfde prikkels.
Daarom combineren we plekken waar iets te beleven valt met rustige, beschutte gedeelten. Zo kunnen cliënten zelf, waar mogelijk, kiezen wat bij hen past.
Activiteiten binnen handbereik
Samen kruiden plukken, bloemen verzorgen of werken in de moestuin. Met bijvoorbeeld verhoogde plantenbakken kunnen ook cliënten in een rolstoel deelnemen.
Een goede belevingstuin biedt niet alleen mogelijkheden, maar zorgt ervoor dat deze daadwerkelijk bereikbaar en bruikbaar zijn.
Ruimte voor ontmoeting
Een gezamenlijke activiteit, buiten eten of even rustig zitten. Door verschillende zit- en ontmoetingsplekken te creëren, sluit de tuin aan bij uiteenlopende behoeften.
Een belevingstuin sluit goed aan op de dagelijkse structuur van uw zorglocatie.
Van beleving naar dagbesteding
Een mooie tuin is één ding. Maar hoe zorgt u ervoor dat cliënten er ook daadwerkelijk gebruik van maken?
Bij Verheij kijken we verder dan ontwerp en aanleg. We denken mee over hoe de belevingstuin onderdeel wordt van de dagelijkse begeleiding.
Denk aan tuinieren, bewegen, samen buiten eten of een rondje wandelen. Activiteiten die aansluiten bij de mogelijkheden en interesses van cliënten.
Daarom betrekken we ook medewerkers bij het ontwerp. Want wanneer de inrichting aansluit op de dagelijkse praktijk, wordt het makkelijker om buiten een vaste plek in de dagbesteding te geven.
Een belevingstuin is pas waardevol als cliënten er ook écht van kunnen genieten.
Eén tuin, verschillende mogelijkheden
Een zorglocatie heeft meestal niet één type cliënt. Verschillen in mobiliteit, prikkelverwerking, zelfstandigheid en interesses kunnen groot zijn. Daarom ontwerpen we niet voor een fictieve gemiddelde gebruiker. Binnen één tuin kunnen verschillende plekken en functies naast elkaar bestaan. Een toegankelijke route om te bewegen, een rustige zitplek, een gedeelte voor zintuiglijke beleving en een plek voor gezamenlijke activiteiten kunnen elkaar aanvullen. Zo kan iedere cliënt de buitenruimte op een eigen manier gebruiken.
Kan een bestaande tuin worden aangepast?
Ja. Een goede belevingstuin hoeft niet altijd volledig opnieuw te worden aangelegd.
We kijken eerst naar de bestaande situatie. Welke onderdelen functioneren goed? Waar lopen cliënten of begeleiders tegenaan? Zijn activiteiten bereikbaar? Zijn de routes toegankelijk? En zijn er voldoende plekken voor zowel activiteit als rust?
Soms zijn enkele gerichte aanpassingen voldoende. In andere situaties is een grotere renovatie nodig. Bestaande materialen en beplanting kunnen waar mogelijk behouden of opnieuw gebruikt worden.
Van zorgvraag naar passend ontwerp
Een goed ontwerp begint daarom niet met een standaardpakket aan tuinonderdelen.
Verheij kijkt samen met de zorgorganisatie naar de cliënten, locatie, dagelijkse activiteiten, begeleiding en het beheer van de tuin. Vanuit die informatie ontstaat een ontwerp dat aansluit bij de praktijk.
Verheij kan vervolgens ook de aanleg, renovatie en het onderhoud van de buitenruimte verzorgen.
Belevingstuinen in de praktijk
In de praktijk zien we dat iedere zorglocatie andere vragen stelt aan de buitenruimte. De beschikbare ruimte verschilt, maar vooral de cliënten en de manier waarop zij de tuin gebruiken zijn bepalend.
Daarom nemen we ervaring uit eerdere zorgprojecten mee, zonder simpelweg hetzelfde ontwerp opnieuw toe te passen.
Veelgestelde vragen
-
Wat is een belevingstuin voor gehandicapten?
Een belevingstuin is een buitenruimte die is ingericht rondom de mogelijkheden en behoeften van mensen met een beperking. Afhankelijk van de cliënten kan de nadruk bijvoorbeeld liggen op zintuiglijke beleving, bewegen, rust, ontmoeting of dagbesteding.
-
Welke zintuigen kunnen worden aangesproken?
Zien, horen, ruiken, voelen en eventueel proeven kunnen allemaal onderdeel zijn van de beleving. Denk aan bloemen, kruiden, verschillende materialen, het geluid van water of planten die door de seizoenen heen veranderen.
-
Kan een belevingstuin worden gebruikt voor dagbesteding?
Ja. De tuin kan ruimte bieden voor bijvoorbeeld tuinieren, wandelen, bewegen, buiten eten of andere activiteiten. Het is belangrijk om bij het ontwerp al na te denken over hoe begeleiders en cliënten deze activiteiten in de praktijk gaan uitvoeren.
-
Hoe maakt u een belevingstuin rolstoeltoegankelijk?
Onder andere door goed begaanbare en voldoende brede routes, bereikbare zitplekken en activiteiten op een passende hoogte. Welke aanpassingen nodig zijn, hangt af van de locatie en gebruikers.
-
Hoe houdt u rekening met overprikkeling?
Door niet overal dezelfde hoeveelheid prikkels aan te bieden. Rustige en overzichtelijke plekken kunnen worden afgewisseld met plekken waar juist meer te beleven of te doen is. Welke balans passend is, hangt af van de cliënten.
Wat moet buiten mogelijk maken voor uw cliënten?
Wilt u uw bestaande buitenruimte verbeteren of onderzoeken wat een belevingstuin voor uw zorglocatie kan betekenen? Verheij kijkt graag samen met u naar de locatie, cliënten en het dagelijkse gebruik.
Want niet wat er allemaal in de tuin staat bepaalt of buiten werkt, maar wat cliënten er daadwerkelijk kunnen beleven en doen.
